Kategori Fıkıh Kategori Kur'ân-ı Kerîm Kategori Kur’an Okumak Kategori

Ek Soru Soru

Kurana Abdestsiz Dokunmak ve Okumak

Kuran'a abdestsiz dokunmanın ve okumanın hükmü nedir? Buna dair ayet ve hadislerden bir delil var mıdır?

Cevap Cevap


Kur’an-ı Kerim’in abdestli olarak okunması müstehaptır. Müslümanların icma-ı ile dokunmamak kaydı ile abdestsiz okunması caizdir. Bu konudaki hadisler çok olup bilinmektedirler.
İmamı Harameyn (İmam Cüveyni) şöyle demiştir: “Kur’an-ı Kerim’i, abdestsiz olarak okuyan kişinin, mekruh işlediği söylenemez. Ancak efdali terk etmiştir. (Kuran Okuma Adabı, İmam Nevevi)

 

انه لقران كریم   Yani çok faydalı feyizli bir çok mühim ilimlerin esaslarını muhtevidir. Diğer bir mana ile gayet güzel hoş tekrim ve ihtirama layık Allah-u Teala indinde mükerremفی كتاب مكنونmeknun bir kitapta (meknun saklı yani temiz tutulmak kirletilmemek zayi edilmemek için saklanır) mahfazalar içinde mahfuz tutulur. Mushaflar öyle mahfuz tutulmalıdır. Öyle ki  لا یمسه الاالمطهرونmutahhar olanlardan başkası ona el süremez. Bu nefiy nehiy manasındadır. Yani taharetsiz kirli eller ona dokunmasın ancak maddi ve manevi pislikten hubs u hadesten taharetle temizlenmiş imanlı abdestli kimseler temas etsin. Bu ayet sebebiyledir ki fıkıhta cünub iken Kuran okunamayacağı ve abdesti olmayanın mushafamess edemeyeceği beyan olunmuştur.Vakıa suresi( 78-79) Elmalılı tefsiri


 Namaz gibi bir kısım din görevlerini yerine getirmek için abdest almaya gerek vardır. Bu görevlerden her birinin yapılması, abdestin bir sebebidir. Abdestsiz bir kimse namaz kılamaz, tavaf edemez, bir mahfaza içinde olmaksızın Kur'an'ı tutamaz, Kur'an'ın tam bir ayetinin veya bir kısmının yazılı bulunduğu bir levhaya el süremez. Bunları yapmak haramdır. Fakat Kur'an-ı Kerimi ezber olarak veya karşıdan mushaf'a bakarak abdestsiz okuyabilir. Aklı olan ve büluğ çağına eren ve suyu kullanmaya gücü yeten her müslüman, gerektiği zaman abdest almakla yükümlüdür. (ömernasuhi bilmen) Büyük İslam İlmihali - 77

 

Mushafa dokunmak ve mushafı taşımak için de abdestli olmak şarttır.(Farzdır)

Ona temizlenmiş olanlardan başkası el süremez.(Vakıa/79 ayet)

Hz. Peygamber de şöyle buyurmuştur:
Kur'an'a ancak temiz; abdestli olan el sürebilir.(hadis: Darekutni hadis kitabı)

Menheci Fıkhi İmam şafii(Büyük şafii fıkhı)

 

      Sabuninin safvetu’t Tefasir isimli tefsirinin 6. Cild 309. Sahifesinde فی كتاب مكنونO korunmuş kitaba, temiz olanlardan başkası dokunamaz. Bunlar şirk, günah ve abdestsizlik kirlerinden temizlenmiş olan meleklerdir. Ya da, ona abdestli ve temiz olanların dışında kimse dokunamaz demektir. Kurtubi şöyle der: Kitab’tan maksat, elimizde Mushaf’tır. Bu en çok açık olan görüştür. Çünkü İbn Ömer, Kur’an’a sadece temiz olduğun zaman dokun demiştir. Bir de Rasulullah (S.A.V) Amr b. Hazm’a Kur’an’a temiz olandan başkasının dokunmasını yazmıştır. (Kurtubi17/225; Malik b. Enes, Muvatta, K. el- Kur’an15/1 )

 

İbrahim Canan Kütüb-ü Sitte 4. Cild’de

Abdullah İbnuEbiBekrİbniAmrİbniHazm (radıyallahuanh) Hz. Resulullah (aleyhisselatu vesselam) ‘ınAmrİbnuHazm (radıyallahuanh) yazdığı mektupta ‘’Kur’an’asadece temiz olanlar dokunsun’’ emri de vardı. ’’          (Muvatta, Kur’an 1,) (1.199)

AÇIKLAMA:  Bu hadis, Vakı’a Suresi’nde yer alan: ‘’Ona tam bir surette temizlenmiş olanlardan başkası el süremez’’ (79. Ayet) mealindeki ayetle ilgili olarak burada kaydedilmiştir.

Hammad, Ebu’l-Aliye, Sa’idİbnuCübeyr, İbnu Abbas gibi bazıları bu ayeti kerimede zikri geçen mutahharun’dan maksadın melaike olduğunu dokunulması yasaklanmış olanKur’an’ın Levh-i Mahfuz’daki Kur’an olduğunu söylemiştir.

Katade, ‘’O’na Allah indinde temizler dışında kimse dokunamaz, dünyada iken Kur’an’a mecusi olan da, kirli olan da, münafık olan da dokunmaktadır’’ der.

Selman-ı Farisi, Enes İbnu Malik gibi birkısım sahabeden gelen rivayetler bu ayetle mü’minlerinkurana abdestsiz dokunamayacağını ifade eder . Nitekim Hz. Ömer (radıallahuanh) ‘ınmüslüman oluşuyla ilgili rivayet de bunu te’yid eder. Orada Hz. Ömer kız kardeşine:Şu okumakta olduğunuz yazıyı bana verin ‘’dedi kız kardeşi: ‘’Sen kirlisin, ona sadece temizler dokunur, kalk yıkan’’ der. O da kalkar, yıkanır ve sonra Kur’an parçasını eline alır. Keza sadedinde olduğumuz  rivayet de Hz. Peygamber (aleyhissalatu vesselam)‘ın yazdığı mektup bile, Kur’anı Kerim’e temiz olmayanların dokunmayacağını ta’limbuyurmaktadır. Sa’d, İbnu Ömer, Hasan Basri, Neha’i gibi seleften pek çoğu hep buna kani olmuşlardır.

Yukarıda belirttiğimiz gibi, ayet-i kelimedeki nefyi, Levh-i Mahfuz’daki Kur’an’a hamleden bazı alimler olmuş ise de, evla görüş, müslümanlarahamlidir ve kitaplarını temiz halde olmadan tutmamalıdır.

                                       

 Farklı hadisler 

-Hakim bin hizam(radiyallahu anh)şöyle dedi;

Rasulullah(Salallahu Aleyhi Vesellem)  beni yemene gönderdiğinde şöyle buyurdu:

‘’kur’an’a abdestli olmanın dışında sakın el sürme!’’

Taberani Mucemu’l Kebir 3135 Darekutni 1/122,6

-Abdullah İbni Ömer(radiyallahu anh) şöyle dedi:

Rasulullah(Salallahu Aleyhi Vesellem)  şöyle buyurdu:

Kur’an’a sadece abdestliler el sürebilir.

Taberani Mucemu’l Kebir,13217,Taberani Mucemu’s Sagir 1/89,Darekutni 1/121 3,Beyhaki 1/88

-Osman bin Ebi’l-as(radiyallahu anh)şöyle dedi:

Rasulullah(Salallahu Aleyhi Vesellem)  şöyle buyurdu:

‘’Kur’an’a abdestli olmanın dışında sakın el sürme!’’

Taberani Mucemu’l Kebir 8336,İbni Ebi Davud El Mesahif 5/12

 

1. Kur'an-ı Kerim'e El Süren Kimsenin Abdestli Olması 

 

KUR’AN’I  KERİM ‘E EL SÜREN KİMSENİN ABDESTLİ OLMASI

 

1.Abdullah b.Ebi Bekir b.Hazm’den Rasulullah’ın (s.a.v) Amr b.hazm’a

Yazdığı mektup da söyle denilmekte idi:’’kur’an-ı kerim’e temiz olanların dışında hiç kimse el süremez’’

İmam Malik konu ile ilgili olarak söyler der:Abdesti olmayan kimse ne kabından ne de başka bir şeyi eline kılıf yaparak mushafa dokunmaz.çünkü abdestsiz olarak kur’ana’a dokunması halinde onu kirletme imkanı vardır.Şayet abdestsiz olarak kur’an’a el sürmek caiz olsaydı mushafın dışına geçirilen başka bir kap vasıtasıyla ona dokunmak hoş karşılanabilirdi.Fakat kur’an-ı kerim’e hürmet ve tazim için abdestsiz olanın ona el sürmesi hoş karşılanmamıştır.

İmam Malik başka bir sözünde söyle der:’’kur’an-ı kerim’e abdesti olanlar dokunabilir.’’(vakıa 6/79)ayet-i kerime,Abese ve tevalla suresindeki cenabı Allah’ın şu sözlerinin tef-i durumundadır.Dikkat et kuran ayetleri birer öğüttür,dileyenler onları kabul eder,kuran kutsal kılınmış temiz sahifeler üzerlinedir.İyi kimseler saygı değer elçilerin eliyle yazılmıştır..(Abese 80/11/1)

 Şeybani 297