Kategori Fıkıh Kategori Dünya Hayatı Kategori

Ek Soru Soru

Kredi Kartı Gecikme Cezası

Katılım bankacılığı finans kurumları kredi kartı gecikme tutarı alıyorlar bu caiz mi.

Katılım bankalarında hesap açılabilir mi? 

Cevap Cevap

Finans kurumlarından birine bu soruyu sorduğumuzda bize verilen cevap şöyledir:

Uygulama Nedir: Bazı müşterilerimiz Bankamızın yapmış olduğu finansmanlarda belirlenen taksit tutarını tarihinde yatırmamakta veya kredi kartında Bankamız tarafından belirtilen son ödeme tarihinde borçlarının tamamını ödememekteler. Katılım Bankalacılığında önceki yıllarda müşteriler bu tip ödemelerini yapmadıklarında veya geç ödeme yaptıklarında herhangi bir fazlalık tahsil edilmiyordu ancak müşteriler bu durumda diğer Bankalardaki borçlarını ödüyor ve Katılım Bankasına olan borcunu ödemiyorlardı. Buda Katılım Bankasının dağıtacağı kar payını olumsuz etkiliyor ve nakit akışında bozulmalara sebep oluyordu. Bunu aşmak için Katılım Bankası Danışma Kurulları mahrum kalınan kar payı şeklinde bir uygulama yapıyordu. ancak AAOIFI tarafından yayımlanan standartlardan sonra bu uygulama gecikme cezası uygulaması şeklinde değişti. 

 

Danışma Kurul Kararı Nasıl Verildi: AAOIFI Fetva Kurulunun belirlemiş olduğu standartlarda 3. olan "Ödeme Gücü Bulunduğu Halde Ödeme Yapmayan Borçlu" standartına göre hareket ediliyor. Bütün Katılım Bankaları şu anda gecikme cezası şeklinde uygulama yapıyorlar. Bu karara göre insanlar verdiği sözde durarak ödemelerini yapmak durumundadırlar. Eğer vaktinde ödemesini yapmaz ise nasıl bir sözleşmede ceza söz konusu ise karşı tarafın mağduriyetini karşılamak için gecikme bedelini ödemek durumundadır. Burada önemli husus Katılım Bankası gecikme cezası uygulamasından kar elde etmemelidir. Danışma Kurulumuzun kararı gereği Bankamız müşterilerin yapmış olduğu geç ödemelerde alınan cezadan enflasyon farkını alır. Sonrasında gecikmeler için müşteriye telefon açan, hatırlatma yapan ve gerekli ise dava ile takibat yapan Birimlerdeki çalışanların maaşlarını ve bu Birimlerin donanım, elektrik gibi maliyetlerini tahsil eder. Kalan tutarı ise sosyal yardım olarak müşterilere aktarır. Camilere yapılan yardımlar, Sosyal sorumluluk projelerine aktarılan yardım tutarları, İhtiyaç sahiplerine Bankamızın yapmış olduğu yardımlar ile Danışma Kurulu ödeme güçlüğü yaşayan müşterilerin yapmayacağı ödemeler için Bankanın tahsilattan vazgeçtiği tutarı da sosyal yardım olarak saymaktadır. Örneğin, bir müşteri 100.000 TL finansman kullanmış ancak zor durumda kalmış ve bu borcun 50.000 TL sini ödeyemeyecek. Bankamız müşteri ile irtibata geçtiğinde müşteri kalan borcun ancak 20.000 TL'sini ödeyebileceğini beyan ediyor. Bankamız bu hususta müşteri ile ittifak sağlıyor ise tahsil edilemeyen 30.000 TL borcu tasil edilmeyecek bakiye olarak ilgili kurumlara bildirmekte ve zarar yazmaktadır. Danışma Kurulumuz işte bu 30.000 TL'lik tutarı sosyal yardım olarak saymaktadır. Yine Standartta uygulamayı takip edecek Danışma Kuruluna bağlı Bir Birimin olması gerektiği vurgulanmaktadır.

Nasıl Uygulanır: Faizsiz Bankacılık Uygulama ve Geliştirme Servisimiz Banka ile Danışma Kurulu arasında irtibatın kurulmasını sağlar ve standartta yer alan ibare ile Danışma Kurulu kararlarının Banka içinde uygulanmasını denetler. Bu minvalde Servisimiz her yıl sonunda bir önceki yıl tahsil edilen toplam gecikme cezası miktarını ilgili Birimden öğrenir. Gecikmeler ile ilgili çalışan Birimlerin bir yıl içinde maaş, dınanım vb. maliyetlerini ilgili Birimlerden öğrenir. Bankanın yapmış olduğu gecikme cezası tahsilatından TCMB tarafından açıklanan enflasyon rakamlarına göre ilgili tutarı düşer. Sonrasında ilgili Birimlerden almış olduğu bilgi ile maliyetleri ilgili tutardan düşer. Servisimiz ilgili Birimden yukarıda bahsettiğim şekilde sosyal yardım olarak aktarılan bakiyeye dair bilgi alır. En sonda Servisimiz gecikme cezası olarak tahsil edilen toplam bakiyeden enflasyon ve maliyetler düştükten sonra kalan bakiye ile sosyal yardım olarak aktarılan bakiyeyi karşılaştırıp Danışma Kurulumuza bilgi verir. 

 

Bu konuda danışma kurulu üyesi Hayrettin Karaman hocanın izahı da şöyledir:

Kötü niyetli kişilerin, İslam'daki faiz yasağını kötüye kullanarak -mesela borcunu vâdesinde ödemeyip uzun süre geciktirmek suretiyle- alacaklıyı (özellikle ticaret erbabını) zarara uğratmalarının yaygınlaştığı zamanlarda şöyle bir işlem daha yapmak mümkündür: 

Malı, uzun ve kısa vâdelere uygulanacak vâde farkları listesi üzerinden satmak ve fiilen ödeme zamanında, gerçekleşen vâdeye göre fark uygulamak. Bu işlemde faiz değil, başta satım yaparken bedelin belirlenmemiş (mechul) olması kusuru vardır. Fıkıhçılar, zamanı geldiğinde icrayı imkansız kılan ve anlaşmazlıklara yol açan "belirsizlikler" yüzünden akdin fasid olacağını ifade etmişlerdir. Ancak bizim"olabilir" dediğimiz işlemde böyle bir belirsizlik yoktur; fiilen ödeme zamanında ne ödeneceği listede yazlıdır ve bunu taraflar kabul etmişlerdir. Başta fasid (sakat) olan akitler de, fiilen teslim-tesellüm gerçekleştiğinde yeniden sıhhat kazanır ve geçerli olurlar.

Kısacası uygulama farkından dolayı kredi kartının ödemesi gecikmesi halinde finans kurumları vade farkını uygulamaya koymaktadır; bu uygulama ise dinen caizdir. Bankalar ise gecikme durumunda paraya faiz uygulayacağını ifade ettikleri için dinen caiz görülmemiştir. Çünkü mala karşı vade farkı almayla, paraya karşı para almak farkılı şeylerdir. (Prof. Dr. Hayrettin Karaman)

 

Katılım bankalarında hesap açabilirsiniz.


 

EtiketlerEtiketler: finans kurumları , katılım bankaları

Yorum Yap
Yorum Gönder
Gönder