Kategori Muhtelif Kategori

Ek Soru Soru (!! Bu konuya ait ek sorular için tıklayın)

Ebcedle Cifirin farkı

Ebced ile cifir arasında bir fark var mı? Yoksa aynı şeyler mi?

Cevap Cevap


Cifir ve ebced kelimeleri eş anlamlı değildir. Cifir, ebcedden çok daha geniştir. Bu sebeble öncelikle cifri izah etmek gerekir.

Cifir kelimesinin aslı, “İlm-i Cifir’dir” yani cifir bir ilmin adıdır. Bu ilmin diğer bir adı ise, “ilm-i esrar-ı huruf”, yani harflerin sırları ilmidir.

Normalde manalar kelime ve cümlelerle anlatılır. Bu ilim ise harflerle de bir şeyler anlatmaya yarar. Bazen harflerin rakam değerleriyle, bazen cümledeki harf mikdarıyla, bazen harfin adıyla veya bazen daha başka yollarla anlatır.

Kur’an bütün ilimlerin asıllarını içine aldığı gibi, her yönüyle manalar hazinesi olan Kur’an’ın harfleri de manalarla dolu olması hasebiyle Kur’an’da ilm-i cifir de vardır. Bunun en açık bir delili bir gün Resul-ü Ekrem (asm) ile Medine’deki Yahudi âlimleri arasında geçen şu konuşmadır:

“Bir zaman Benî-İsrail âlimlerinden bir kısmı huzur-u Peygamberîde sûrelerin başlarındaki “elif-lâm-mîm”ögibi mukattaat-ı hurufiyeyi (kesik harfleri) işittikleri vakit, hesab-ı cifrî ile dediler: "Ya Muhammed ! Senin ümmetinin müddeti azdır." Onlara mukabil dedi: "Az değil." Sair sûrelerin başlarındaki mukattaatı okudu ve ferman etti, "Daha var." Onlar sustular… Sikke-i Tasdik, 1. Şua.” (Ed-Dürrü’l Mensûr, 2-22)

Ebced ise, ilm-i cifrin bir hesap tarzıdır. Kur’an alfabesinin ebced, hevvez, hutti, kelemen, sa’fes, karaşet, sehaz, dazığ şeklindeki sıralamasına göre harflerin rakam değerleri vardır. Bu değerler itibariyle harflerin toplamından çıkan sayılara göre manalar ifade eder.

Meselâ Osmanlı âlimleri Kur’an’daki “beldetün tayyibetün” ‘güzel bir belde’ ( Sebe Suresi, 15) ayetinin harflerinin rakam değerlerini toplayarak İstanbul’un hicrî fetih tarihini bulmuşlardır. Böylelikle, âyetin ilm-i cifirle 850 sene sonra meydana gelen bir hadiseyi önceden haber verdiği anlaşılmıştır.

 

Ek Soru Ek Soru

Risale-i Nur'dan ebced ve cifir hesabı ile çıkarılan manalar var mı?

Cevap Cevap

Risale-i Nur’dan bazı cümlelerden ebced hesabı ile bizzat Üstad Bediüzzaman Hazretleri tarafından çıkarılan manalar vardır. İki numunesini bahsedeceğiz. Birincisini bizzat Hazret-i Üstad, Barla Lahikası eserinde şöyle anlatır:

“Risalelerin Fihristesi tamam yazıldıktan sonra, birinci müsevvid (risaleyi yazan) ihtiyarsız "Bu güzel fihriste tamam oldu" deyip yazmış. O müsevvid hesab-ı ebcedi hiç bilmediği gibi, hiçbir şey de düşünmemiş. "Bu güzel fihriste tamam oldu" aynen bin üçyüz elliiki (1934) tarihini gösterip fihristenin tarih-i te'lif ve istinsahını (yazılıp çoğaltılma tarihini) göstermiştir.”

Yani, fihrist risalesini Üstad’ın ağzından ilk defa yazan talebe, risalenin sonuna içinden gelerek, "Bu güzel fihriste tamam oldu" cümlesini ekliyor. Üstad da bunu fark edince cümleyi hesaplıyor ve eserin yazılış tarihini gösterdiği anlaşılıyor.

İkincisi;
Onuncu Söz’ün ebced hesabına göre değeri 193 olduğu gibi, Beidüzzaman’ın değeri de 193 ederek bu risalenin kimin tarafından telif edildiğine işaret ettiğini yine Hazret-i Üstad tarafından hesaplanmıştır.

Yorum Yap
Yorum Gönder
Gönder